Ο περί Συμβάσεων Νόμος
Συμφωνία χωρίς αντιπαροχή είναι άκυρη εκτός αν είναι γραπτή
Πρωτογενής πηγή · 2026-09-17
▶Εμφάνιση περίληψηςΑπόκρυψη περίληψης
Εν συντομία
Στο κυπριακό δίκαιο, για να είναι μια συμφωνία (συμβόλαιο) έγκυρη και νομικά δεσμευτική, απαιτείται κανονικά να υπάρχει «αντιπαροχή». Αυτό σημαίνει ότι κάθε πλευρά πρέπει να δίνει ή να υπόσχεται κάτι στην άλλη (για παράδειγμα, χρήματα με αντάλλαγμα μια υπηρεσία). Αν δεν υπάρχει τέτοιο αντάλλαγμα, η συμφωνία θεωρείται καταρχήν άκυρη, εκτός αν συντρέχουν συγκεκριμένες εξαιρέσεις που ορίζει ο νόμος.
Τι ορίζει ο νόμος
Μια συμφωνία χωρίς αντάλλαγμα είναι έγκυρη και αποτελεί δεσμευτικό συμβόλαιο μόνο στις ακόλουθες περιπτώσεις:
- Λόγω στενής συγγένειας και αγάπης: Όταν γίνεται γραπτώς, υπογράφεται από το άτομο που αναλαμβάνει την υποχρέωση και αφορά πρόσωπα με στενή συγγένεια που συνδέονται με φυσική αγάπη και στοργή.
- Υπόσχεση για προηγούμενη προσφορά: Όταν αποτελεί υπόσχεση για αποζημίωση (ολική ή μερική) προς κάποιο πρόσωπο που έχει ήδη κάνει οικειοθελώς κάτι για τον οφειλέτη, ή έκανε κάτι που ο οφειλέτη είχε νομική υποχρέωση να πράξει.
- Γραπτή υπόσχεση για παραγραμμένο χρέος: Όταν είναι γραπτή υπόσχεση, υπογεγραμμένη από τον οφειλέτη, για την πληρωμή ενός χρέους το οποίο έχει παραγραφεί λόγω παρόδου του χρόνου.
Επιπλέον, ο νόμος διευκρινίζει ότι:
- Οι κανόνες αυτοί δεν επηρεάζουν την εγκυρότητα δωρεών που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί μεταξύ δωρητή και δωρεοδόχου.
- Μια συμφωνία δεν είναι άκυρη απλώς και μόνο επειδή το αντάλλαγμα είναι πολύ μικρό ή ανεπαρκές, εφόσον υπάρχει ελεύθερη συναίνεση. Ωστόσο, το Δικαστήριο μπορεί να εξετάσει αν το αντάλλαγμα ήταν υπερβολικά μικρό για να κρίνει αν ο οφειλέτης συμφώνησε πραγματικά ελεύθερα και χωρίς πίεση.
Στην πράξη
- Προσοχή στις υποσχέσεις χωρίς αντάλλαγμα: Αν κάποιος σας υποσχεθεί γραπτώς ή προφορικά να σας δώσει κάτι ή να κάνει κάτι για εσάς χωρίς εσείς να του δώσετε τίποτα ως αντάλλαγμα, η υπόσχεση αυτή δεν μπορεί να επιβληθεί δικαστικά, εκτός αν εμπίπτει σε μία από τις εξαιρέσεις του νόμου (π.χ. στενοί συγγενείς με γραπτή συμφωνία).
- Η σημασία του γραπτού λόγου στη συγγένεια: Αν θέλετε να κάνετε μια έγκυρη συμφωνία χωρίς αντάλλαγμα με έναν στενό συγγενή σας λόγω αγάπης, αυτή πρέπει οπωσδήποτε να γίνει γραπτώς και να υπογραφεί.
- Ήδη ολοκληρωμένες δωρεές: Αν έχετε ήδη κάνει μια δωρεά (της έχετε παραδώσει το αντικείμενο), αυτή παραμένει έγκυρη και δεν επηρεάζεται από την έλλειψη αντιπαροχής.
- Μικρό αντάλλαγμα: Μια συμφωνία είναι έγκυρη ακόμα και αν το αντάλλαγμα είναι πολύ μικρό (π.χ. να πουλήσετε κάτι πολύ φθηνά), αρκεί να συμφωνήσατε με τη θέλησή σας. Αν όμως ισχυριστείτε ότι πιεστήκατε να συμφωνήσετε, το Δικαστήριο θα εξετάσει την πολύ χαμηλή τιμή ως ένδειξη ότι ίσως η συναίνεσή σας δεν ήταν ελεύθερη.
▶Εμφάνιση πλήρους κειμένουΑπόκρυψη πλήρους κειμένου
1. Συμφωνία που συνάφθηκε χωρίς αντιπαροχή είναι άκυρη, εκτός αν-
α) καταρτιστεί γραπτώς και υπογραφτεί από το μέρος που φέρει το βάρος αυτής και συνάπτεται λόγω φυσικής αγάπης και στοργής μεταξύ των μερών, οι οποίοι έχουν στενή συγγένεια μεταξύ τους~ ή εκτός αν
β) είναι υπόσχεση αποζημίωσης, εν όλω ή εν μέρει, προσώπου το οποίο ήδη έπραξε κάτι εκούσια για τον οφειλέτη ή έπραξε κάτι το οποίο ο οφειλέτης θα μπορούσε νομικά να υποχρεωθεί να πράξει~ ή εκτός αν
γ) είναι υπόσχεση, που παρέχεται γραπτώς και υπογράφεται από το μέρος που φέρει το βάρος αυτής, για ολική ή μερική καταβολή χρέους, την καταβολή του οποίου ο πιστωτής θα μπορούσε να επιβάλει ελλείψει οποιουδήποτε νόμου που ισχύει εκάστοτε και αφορά την παραγραφή. Σε κάθε τέτοια περίπτωση η συμφωνία συνιστά σύμβαση.
2. Οι διατάξεις του άρθρου αυτού δεν επηρεάζουν το έγκυρο, όσον αφορά τη σχέση μεταξύ δωρητή και δωρεοδόχου, δωρεάς που ήδη έγινε.
3. Συμφωνία που συνάφθηκε με την ελεύθερη συναίνεση του οφειλέτη δεν είναι άκυρη από μόνο το λόγο, ότι η αντιπαροχή είναι ανεπαρκής~ η ανεπάρκεια όμως της αντιπαροχής δύναται να ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο κατά την κρίση του ζητήματος κατά πόσο η συναίνεση του οφειλέτη παρασχέθηκε ελεύθερα.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.