Ο περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμος του 2002
Αρχή των ίσων αποστάσεων
Τροποποιήσεις: 118(I)/2002, 187(I)/2015, 101(I)/2022, 244(I)/2025
Πρωτογενής πηγή · 2026-09-17
▶Εμφάνιση περίληψηςΑπόκρυψη περίληψης
Εν συντομία
Όταν δύο επιχειρήσεις ή πρόσωπα που έχουν στενή σχέση μεταξύ τους (για παράδειγμα, ανήκουν στον ίδιο επιχειρηματικό όμιλο, έχουν κοινούς μετόχους ή είναι συγγενείς) πραγματοποιούν μεταξύ τους εμπορικές ή οικονομικές συναλλαγές, υπάρχει η πιθανότητα να ορίσουν όρους ή τιμές που διαφέρουν από εκείνες που θα συμφωνούσαν δύο εντελώς ανεξάρτητες επιχειρήσεις στην ελεύθερη αγορά. Αυτή η πρακτική μπορεί να μεταβάλει τεχνητά τα κέρδη των επιχειρήσεων και να επηρεάσει τον φόρο που οφείλουν να πληρώσουν στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Τι ορίζει ο νόμος
- Η Αρχή των Ίσων Αποστάσεων: Ο νόμος επιβάλλει οι συναλλαγές μεταξύ συνδεδεμένων προσώπων να γίνονται με τους ίδιους όρους που θα ίσχυαν μεταξύ ανεξάρτητων επιχειρήσεων. Αν οι όροι διαφέρουν και αυτό οδηγήσει σε μείωση των κερδών μιας επιχείρησης στην Κύπρο, ο Φορολογίας έχει το δικαίωμα να αναπροσαρμόσει τα κέρδη αυτά προς τα πάνω και να τα φορολογήσει ανάλογα.
- Αντίστοιχη Προσαρμογή: Αν ο αυξήσει τα φορολογητέα κέρδη μιας επιχείρησης λόγω τέτοιων συναλλαγών, παραχωρείται στο άλλο συνδεδεμένο πρόσωπο (εφόσον είναι κάτοικος Κύπρου ή έχει στην Κύπρο) μια ισόποση , η οποία λογίζεται ως δαπάνη ή ως τόκος (αν αφορά δάνειο).
- Ποιοι θεωρούνται «Συνδεδεμένα Πρόσωπα»:
- Φυσικά πρόσωπα: Σύζυγοι και συγγενείς έως και τρίτου βαθμού.
- Εταιρείες: Όταν ένα πρόσωπο (ή ομάδα προσώπων) κατέχει άμεσα ή έμμεσα τουλάχιστον 25% των δικαιωμάτων ψήφου, του μετοχικού κεφαλαίου ή των εσόδων και στις δύο εταιρείες.
- και πρόσωπο: Όταν το πρόσωπο κατέχει τουλάχιστον 25% των δικαιωμάτων ψήφου, κεφαλαίου ή εσόδων της εταιρείας.
- Διευθυντές/Σύμβουλοι: Λογίζονται ως συνδεδεμένοι αν κατέχουν τουλάχιστον 50% των δικαιωμάτων ψήφου στις αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου.
- Υποχρέωση Τεκμηρίωσης (Transfer Pricing): Τα συνδεδεμένα πρόσωπα στην Κύπρο οφείλουν να καταρτίζουν Φάκελο Τεκμηρίωσης (που αποτελείται από τον Βασικό και τον Κυπριακό Φάκελο) και να υποβάλλουν ηλεκτρονικά έναν Συνοπτικό Πίνακα Πληροφοριών κάθε έτος μαζί με τη φορολογική τους δήλωση. Ο Φάκελος πρέπει να επικαιροποιείται ετησίως και να παραδίδεται στον Έφορο εντός 60 ημερών από τη στιγμή που θα ζητηθεί.
- Εξαιρέσεις από την Τεκμηρίωση: Μια απαλλάσσεται από την υποχρέωση τήρησης του Κυπριακού Φακέλου Τεκμηρίωσης αν οι συναλλαγές της με συνδεδεμένα πρόσωπα, ανά κατηγορία, δεν υπερβαίνουν ετησίως τα ακόλουθα όρια:
- €5.000.000 για αγοραπωλησίες αγαθών.
- €10.000.000 για χρηματοδοτικές συναλλαγές.
- €2.500.000 για όλες τις άλλες κατηγορίες συναλλαγών (π.χ. παροχή υπηρεσιών).
- Επίσης, απαλλάσσονται από τον Βασικό Φάκελο όσες εταιρείες δεν είναι τελικές ή παρένθετες μητρικές οντότητες ομίλων.
- Πρότυπα Εφαρμογής: Για την ερμηνεία και εφαρμογή των κανόνων αυτών αξιοποιούνται οι επίσημες κατευθυντήριες οδηγίες του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).
Στην πράξη
- Έλεγχος Σχέσεων: Πρέπει να αξιολογήσετε εάν οι οντότητες ή τα πρόσωπα με τα οποία συναλλάσσεστε εμπίπτουν στους ορισμούς των «συνδεδεμένων προσώπων» (π.χ. λόγω συγγένειας ή συμμετοχής στο κεφάλαιο/ψήφο με ποσοστό 25% και άνω).
- Τιμολόγηση σε Τιμές Αγοράς: Όλες οι συναλλαγές σας με συνδεδεμένα μέρη πρέπει να πραγματοποιούνται με όρους αγοράς (arm's length), σαν να διαπραγματευόσασταν με έναν άγνωστο τρίτο.
- Τήρηση Ορίων και Φακέλου: Εάν οι ετήσιες συναλλαγές σας με συνδεδεμένα πρόσωπα ξεπερνούν τα όρια των €2,5 εκατ., €5 εκατ. ή €10 εκατ. ανάλογα με το είδος τους, έχετε νομική υποχρέωση να προετοιμάζετε και να ενημερώνετε ετησίως Φάκελο Τεκμηρίωσης Τιμών.
- Υποβολή Στοιχείων: Ακόμη και αν απαλλάσσεστε από την υποχρέωση τήρησης του Κυπριακού Φακέλου επειδή είστε κάτω από τα όρια, οφείλετε να συμπληρώνετε και να υποβάλλετε ηλεκτρονικά τον Συνοπτικό Πίνακα Πληροφοριών μαζί με τη δήλωση εισοδήματός σας.
- Ετοιμότητα για Έλεγχο: Σε περίπτωση που ο Φορολογίας σάς ζητήσει τον Φάκελο Τεκμηρίωσης, έχετε αυστηρή προθεσμία 60 ημερών για να τον προσκομίσετε, διαφορετικά ενδέχεται να βρεθείτε αντιμέτωποι με φορολογικές αναπροσαρμογές και πρόσθετες επιβαρύνσεις.
▶Εμφάνιση πλήρους κειμένουΑπόκρυψη πλήρους κειμένου
33.
(1) Αν-
(α) Μια στη Δημοκρατία συμμετέχει άμεσα ή έμμεσα στη διοίκηση ή τον έλεγχο ή το κεφάλαιο μιας επιχείρησης άλλου προσώπου· ή
(β) τα ίδια πρόσωπα συμμετέχουν άμεσα ή έμμεσα στη διοίκηση, τον έλεγχο ή το κεφάλαιο δυο ή περισσοτέρων επιχειρήσεων· και σε κάθε μια από τις περιπτώσεις αυτές τίθενται ή επιβάλλονται μεταξύ των δύο επιχειρήσεων στις εμπορικές ή οικονομικές τους σχέσεις όροι που διαφέρουν από εκείνους οι οποίοι θα ετίθεντο μεταξύ ανεξαρτήτων επιχειρήσεων, τότε οποιαδήποτε κέρδη ή οφέλη τα οποία, αν δεν υπήρχαν οι όροι αυτοί, θα πραγματοποιούντο από μια από τις επιχειρήσεις, αλλά, λόγω των όρων αυτών, δεν πραγματοποιήθηκαν, μπορεί να περιληφθούν στα κέρδη ή οφέλη της επιχείρησης εκείνης και να φορολογηθούν ανάλογα.
(2) Οι διατάξεις του εδαφίου εφαρμόζονται επίσης αναφορικά με οποιεσδήποτε συναλλαγές μεταξύ συνδεδεμένων προσώπων: Νοείται ότι, οι διατάξεις του εδαφίου δεν εφαρμόζονται αναφορικά με τη χρήση περιουσιακών στοιχείων εταιρείας από άμεσα ή έμμεσα μέτοχό της ή από συνδεδεμένο με αυτόν άτομο, στην έκταση που ο μέτοχος έχει καταβάλει έκτακτη εισφορά επί συγκεκαλυμένης διανομής μερίσματος για τη χρήση των συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων δυνάμει των διατάξεων της παραγράφου (α) του εδαφίου (2) του άρθρου 3Α του περί Έκτακτης Εισφοράς για την Άμυνα της Δημοκρατίας Νόμου.
(3) Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου-
(α) Ένα άτομο είναι συνδεδεμένο με άλλο άτομο αν το πρώτο άτομο είναι σύζυγος ή συγγενής του δεύτερου ατόμου, ή είναι σύζυγος συγγενή του δεύτερου ατόμου, ή είναι συγγενής του συζύγου ή της συζύγου του δεύτερου ατόμου·
(β) ένα πρόσωπο είναι συνδεδεμένο με οποιοδήποτε πρόσωπο με το οποίο διατηρεί συνεταιρισμό, και με το σύζυγο ή τη σύζυγο ή συγγενή οποιουδήποτε ατόμου με το οποίο διατηρεί συνεταιρισμό·
(γ) είναι συνδεδεμένη με άλλη -
(i) σε περίπτωση κατά την οποία το ίδιο πρόσωπο κατέχει άμεσα ή έμμεσα τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατόν (25%) των δικαιωμάτων ψήφου ή του μετοχικού κεφαλαίου ή έχει δικαίωμα σε μερίδιο τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατόν (25%) του εισοδήματος και των δύο εταιρειών·
(ii) σε περίπτωση κατά την οποία το ίδιο πρόσωπο και πρόσωπα συνδεδεμένα μαζί του κατέχουν άμεσα ή έμμεσα τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατόν (25%) των δικαιωμάτων ψήφου ή του μετοχικού κεφαλαίου ή έχουν δικαίωμα σε μερίδιο τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατόν (25%) του εισοδήματος και των δύο (2) εταιρειών·
(iii) σε περίπτωση κατά την οποία μία ομάδα δύο (2) ή περισσότερων προσώπων κατέχει άμεσα ή έμμεσα τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατόν (25%) των δικαιωμάτων ψήφου ή του μετοχικού κεφαλαίου ή έχει δικαίωμα σε μερίδιο τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατόν (25%) του εισοδήματος της κάθε εταιρείας και οι ομάδες είτε αποτελούνται από τα ίδια πρόσωπα είτε δύναται να θεωρηθούν ότι αποτελούνται από τα ίδια πρόσωπα θεωρώντας, σε μια ή περισσότερες περιπτώσεις, ένα μέλος είτε της μιας είτε της άλλης ομάδας ότι αντικαθίσταται από άλλο πρόσωπο με το οποίο είναι συνδεδεμένο .
(δ) είναι συνδεδεμένη με άλλο πρόσωπο, σε περίπτωση κατά την οποία το πρόσωπο αυτό κατέχει άμεσα ή έμμεσα τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατόν (25%) των δικαιωμάτων ψήφου ή του μετοχικού κεφαλαίου ή έχει δικαίωμα σε μερίδιο τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατόν (25%) του εισοδήματός της ή το πρόσωπο αυτό και συνδεδεμένα μαζί του πρόσωπα κατέχουν άμεσα ή έμμεσα τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατόν (25%) των δικαιωμάτων ψήφου ή του μετοχικού κεφαλαίου ή έχουν δικαίωμα σε μερίδιο τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατόν (25%) του εισοδήματός της .
(ε) οποιαδήποτε δύο (2) ή περισσότερα πρόσωπα που ενεργούν μαζί για να εξασφαλίσουν άμεσα ή έμμεσα τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατόν (25%) των δικαιωμάτων ψήφου ή του μετοχικού κεφαλαίου ή δικαίωμα σε μερίδιο τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατόν (25%) του εισοδήματος εταιρείας θεωρούνται σε σχέση με την εν λόγω ότι είναι συνδεδεμένα το ένα με το άλλο και με οποιοδήποτε πρόσωπο που ενεργεί με οδηγίες οποιουδήποτε από αυτά για να εξασφαλίσει άμεσα ή έμμεσα τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατόν (25%) των δικαιωμάτων ψήφου ή του μετοχικού κεφαλαίου ή δικαίωμα σε μερίδιο τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατόν (25%) του εισοδήματος της εταιρείας.
(4) στο παρόν άρθρο—
(α) «έλεγχος», σε σχέση με , σημαίνει την εξουσία προσώπου να εξασφαλίσει—
(i) μέσω κατοχής μετοχών ή δικαιώματος ψήφου στην ή σε σχέση με αυτή, ή σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη , ή
(ii) δυνάμει οποιωνδήποτε εξουσιών που της παραχωρεί το καταστατικό ή άλλο έγγραφο που διέπει τη λειτουργία της εν λόγω εταιρείας ή οποιασδήποτε άλλης εταιρείας, ότι οι υποθέσεις της πρώτης εταιρείας διεξάγονται σύμφωνα με τις επιθυμίες του προσώπου αυτού, και, (β) [Διαγράφηκε]·
(γ) «συγγενής» σημαίνει σύζυγο και άτομο μέχρι τρίτου βαθμού συγγενείας είτε αυτό είναι άγαμο είτε είναι έγγαμο: Νοείται ότι, για σκοπούς εφαρμογής των διατάξεων της υποπαραγράφου (ii) της παραγράφου , ο ή σύμβουλος της εταιρείας ο οποίος, είτε μόνος του είτε από κοινού με πρόσωπα συνδεδεμένα με αυτόν, σύμφωνα με το καταστατικό της εταιρείας ή άλλου είδους εξουσιοδότηση από τους μετόχους της εταιρείας, κατέχει δικαιώματα ψήφου με ποσοστό τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%) αναφορικά με αποφάσεις που λαμβάνει το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας, λογίζεται ως πρόσωπο συνδεδεμένο με την .
(5) Σε περίπτωση που ο αυξήσει τα κέρδη ή οφέλη επιχείρησης που ασκείται από κάτοικο της Δημοκρατίας ή από πρόσωπο μη κάτοικο στη Δημοκρατία με στη Δημοκρατία, λόγω του ότι οι συναλλαγές του ή οι οικονομικές του σχέσεις με άλλο πρόσωπο κάτοικο της Δημοκρατίας ή με άλλο πρόσωπο μη κάτοικο στη Δημοκρατία με στη Δημοκρατία, που ασκεί έγιναν με όρους οι οποίοι διαφέρουν από εκείνους που θα ετίθεντο μεταξύ ανεξάρτητων επιχειρήσεων και εφαρμόστηκαν οι διατάξεις του εδαφίου , παραχωρείται στο άλλο πρόσωπο ίση με την αύξηση των κερδών ή του οφέλους της επιχείρησης: Νοείται ότι, η που παραχωρείται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος εδαφίου λογίζεται ως δαπάνη, στην οποία εφαρμόζονται οι διατάξεις του Νόμου αναφορικά με τον περιορισμό της αφαίρεσης οποιασδήποτε δαπάνης, σε περίπτωση δε που η αύξηση των κερδών ή του οφέλους του πρώτου προσώπου υπολογίζεται πάνω σε δάνειο, χρηματική διευκόλυνση ή χρεωστικό υπόλοιπο, η που παραχωρείται στο άλλο πρόσωπο λογίζεται ως τόκος στον οποίο εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου .
(6) Οι διατάξεις του εδαφίου δύναται να εφαρμόζονται και ερμηνεύονται σύμφωνα με τις Οδηγίες του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης αναφορικά με τις Τιμές Τιμολόγησης Ελεγχόμενων Συναλλαγών για Πολυεθνικές Επιχειρήσεις και Φορολογικές Διοικήσεις, όπως αυτές εκάστοτε τροποποιούνται ή αντικαθίστανται.
(7) Συνδεδεμένα πρόσωπα, κατά την έννοια του εδαφίου , τα οποία-
(α) είναι κάτοικοι στη Δημοκρατία . ή
(β) έχουν στη Δημοκρατία και δεν είναι κάτοικοι στη Δημοκρατία. τηρούν Φάκελο Τεκμηρίωσης Τιμών Ελεγχόμενων Συναλλαγών και Συνοπτικό Πίνακα Πληροφοριών Ελεγχόμενων Συναλλαγών, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στους περί Φορολογίας του Εισοδήματος (Φάκελος Τεκμηρίωσης Τιμών Ελεγχόμενων Συναλλαγών και Προέγκριση Μεθοδολογίας Τιμολόγησης Ελεγχόμενων Συναλλαγών) Κανονισμούς του 2022, αναφορικά με τους.
(8) Ο Φάκελος Τεκμηρίωσης Τιμών Ελεγχόμενων Συναλλαγών αποτελείται, κατά περίπτωση, από το Βασικό Φάκελο Τεκμηρίωσης Τιμών Ελεγχόμενων Συναλλαγών και τον Κυπριακό Φάκελο Τεκμηρίωσης Τιμών Ελεγχόμενων Συναλλαγών.
(9) Τα προβλεπόμενα στο εδάφιο πρόσωπα απαλλάσσονται από την υποχρέωση-
(α) τήρησης Κυπριακού Φακέλου Τεκμηρίωσης Τιμών Ελεγχόμενων Συναλλαγών, κατά την οποία οι τους αθροιστικώς, ανά κατηγορία, δεν υπερβαίνουν ή δεν θα υπερέβαιναν, με βάση την αρχή των ίσων αποστάσεων, τα δύο εκατομμύρια πεντακόσιες χιλιάδες ευρώ (€2.500.000) ανά : Νοείται ότι, σε περίπτωση συναλλαγών που αφορούν την αγοραπωλησία αγαθών, το υπό αναφορά όριο δεν υπερβαίνει ή δεν θα υπερβαίνει με βάση την αρχή των ίσων αποστάσεων, τα πέντε εκατομμύρια ευρώ (€5.000.000), ανά : Νοείται περαιτέρω ότι, σε περίπτωση χρηματοδοτικών συναλλαγών το υπό αναφορά όριο δεν υπερβαίνει ή δεν θα υπερβαίνει, με βάση την αρχή των ίσων αποστάσεων, τα δέκα εκατομμύρια ευρώ (€10.000.000), ανά .
(β) τήρησης Βασικού Φακέλου Τεκμηρίωσης Τιμών Ελεγχόμενων Συναλλαγών, σε περίπτωση κατά την οποία δεν αποτελούν την Τελική Μητρική Οντότητα ή Παρένθετη Μητρική Οντότητα, όπως οι όροι αυτοί ορίζονται στο Τμήμα Ι του Παραρτήματος ΙΙΙ του περί Διοικητικής Συνεργασίας στον Τομέα της Φορολογίας Νόμου.
(10) Τα προβλεπόμενα στο εδάφιο πρόσωπα υποβάλλουν στο Τμήμα Φορολογίας, ηλεκτρονικά, Συνοπτικό Πίνακα Πληροφοριών Ελεγχόμενων Συναλλαγών για κάθε μαζί με τη δήλωση εισοδήματος: Νοείται ότι, τα προβλεπόμενα στο εδάφιο πρόσωπα επικαιροποιούν το Φάκελο Τεκμηρίωσης Τιμών Ελεγχόμενων Συναλλαγών κάθε .
(11) Ο Φάκελος Τεκμηρίωσης Τιμών Ελεγχόμενων Συναλλαγών τίθεται στη διάθεση του Εφόρου οποτεδήποτε ζητηθεί, εντός εξήντα (60) ημερών από την ημερομηνία κοινοποίησης σχετικού αιτήματος του Εφόρου στα προβλεπόμενα στο εδάφιο πρόσωπα ή σε εξουσιοδοτημένο πρόσωπο αυτών που ενεργεί ως αντιπρόσωπός τους για το σκοπό αυτό.
(12) Κανονισμοί που εκδίδονται από το Υπουργικό Συμβούλιο δύναται να προβλέπουν το πλαίσιο εφαρμογής των προβλεπόμενων στο εδάφιο Οδηγιών, το πλαίσιο τήρησης και το περιεχόμενο του Φακέλου Τεκμηρίωσης Τιμών Ελεγχόμενων Συναλλαγών και του Συνοπτικού Πίνακα Πληροφοριών Ελεγχόμενων Συναλλαγών, ως επίσης τον τρόπο τεκμηρίωσης των τιμών των ελεγχόμενων συναλλαγών: Νοείται ότι, Κανονισμοί που εκδίδονται δυνάμει των διατάξεων του παρόντος εδαφίου δύναται να έχουν αναδρομική ισχύ.
(13) Ο δύναται με γνωστοποίησή του που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας να εξειδικεύει το ακριβές περιεχόμενο και τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στο Φάκελο Τεκμηρίωσης Τιμών Ελεγχόμενων Συναλλαγών και στο Συνοπτικό Πίνακα Πληροφοριών, τις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο φάκελος θεωρείται μη πλήρης ή μη επαρκής, τις αποδεκτές μεθόδους καθορισμού των τιμών των ελεγχόμενων συναλλαγών και τις μεθόδους καθορισμού του αποδεκτού εύρους των τιμών ή του περιθωρίου κέρδους.
(14) Το Υπουργικό Συμβούλιο, δύναται με Διάταγμά του που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, να τροποποιεί το μέγιστο όριο ανά κατηγορία ελεγχόμενων συναλλαγών που προβλέπεται στην παράγραφο και το μέγιστο όριο των ελεγχόμενων συναλλαγών που προβλέπεται στις επιφυλάξεις της εν λόγω παραγράφου.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.