Ο περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμος
Εξουσία Υπουργικού Συμβουλίου να ανταλλάσσει ιδιοκτησία της Δημοκρατίας κτλ
Τροποποιήσεις: 31(I)/1998, 55(I)/2006, 120(I)/2007, 61(I)/2010 +7
Πρωτογενής πηγή · 2026-09-17
▶Εμφάνιση περίληψηςΑπόκρυψη περίληψης
Εν συντομία
Το κράτος έχει στην κατοχή του διάφορα είδη ακίνητης περιουσίας, όπως γη, δρόμους, παραλίες και θαλάσσιους χώρους. Για τη διαχείριση, την ενοικίαση, την ανταλλαγή ή την πώληση αυτής της δημόσιας περιουσίας, χρειάζεται ένα ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο που να καθορίζει ποιος έχει την εξουσία να παίρνει αυτές τις αποφάσεις και υπό ποιες αυστηρές προϋποθέσεις.
Τι ορίζει ο νόμος
Ο νόμος δίνει στο Υπουργικό Συμβούλιο την εξουσία να διαχειρίζεται την κρατική ακίνητη ιδιοκτησία με συγκεκριμένους κανόνες:
- Γενική διαχείριση: Το Υπουργικό Συμβούλιο μπορεί να παραχωρεί, να ενοικιάζει (εκμισθώνει), να ανταλλάσσει ή να μεταβιβάζει κρατική γη, εκτός από δημόσιους δρόμους και παραλίες.
- Δρόμοι και παραλίες:
- Μπορεί να δώσει ή να ανταλλάξει μέρος δημόσιου δρόμου μόνο αν εξασφαλιστεί άλλος κατάλληλος δρόμος ή αν έτσι βελτιώνεται ο υπάρχων δρόμος.
- Μπορεί να ενοικιάσει μέρος παραλίας αποκλειστικά για έργα δημόσιας ωφέλειας, όπως λιμάνια, μαρίνες, προβλήτες και ιχθυοτροφεία.
- Θαλάσσιος χώρος για μαρίνες: Θαλάσσιες περιοχές που έχουν καταγραφεί ως κρατική ιδιοκτησία και προορίζονται για ελλιμενισμό σκαφών αναψυχής δεν επιτρέπεται να πωληθούν. Μπορούν μόνο να ενοικιαστούν για σκοπούς ανάπτυξης, ενώ πρέπει πάντα να εξασφαλίζεται η ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών σε αυτές.
- Έλεγχος από τη Βουλή: Για κάθε τέτοια πράξη, το Υπουργικό Συμβούλιο πρέπει να καταθέτει αναλυτική έκθεση στη Βουλή των Αντιπροσώπων μέσα σε τρεις μήνες.
- Οικιστικοί σκοποί και προσφυγική βοήθεια: Το κράτος απαγορεύεται να δώσει ή να πουλήσει κρατική γη για οικιστικούς σκοπούς, με εξαίρεση:
- Τη στέγαση εκτοπισθέντων και παθόντων (ή των κληρονόμων τους) σε Κυβερνητικούς Οικισμούς ή Συνοικισμούς Αυτοστέγασης, καθώς και σε άλλες κρατικές εκτάσεις λόγω της τουρκικής εισβολής. Αν ο δικαιούχος που έκτισε σπίτι σε κρατική γη απεβιώσει, το σπίτι κληρονομείται.
- Τη στέγαση προσφύγων ή οικογενειών βάσει εισοδηματικών κριτηρίων, στο πλαίσιο ειδικών Κυβερνητικών Σχεδίων (π.χ. για ανοικοδόμηση κατεδαφιστέων πολυκατοικιών).
- Εθνικό Ταμείο Αλληλεγγύης: Το Υπουργικό Συμβούλιο έχει το δικαίωμα να μεταβιβάσει συγκεκριμένη κρατική περιουσία στο Εθνικό Ταμείο Αλληλεγγύης, αφού πρώτα ενημερώσει τη Βουλή.
Στην πράξη
- Προστασία δημόσιου χώρου: Εάν επισκέπτεστε μια μαρίνα ή έναν χώρο ελλιμενισμού σκαφών, έχετε νομικά κατοχυρωμένο δικαίωμα ελεύθερης πρόσβασης στον χώρο αυτό, καθώς ο νόμος απαγορεύει τον αποκλεισμό των πολιτών.
- Δικαιούχοι στεγαστικής βοήθειας: Εάν είστε εκτοπισμένος, παθών ή κληρονόμος δικαιούχου που διαμένει σε προσφυγικό οικισμό ή συνοικισμό αυτοστέγασης, ο νόμος σάς προστατεύει επιτρέποντας κατ' εξαίρεση την παραχώρηση της κρατικής γης για τη στέγασή σας, ενώ διασφαλίζει ότι η κατοικία που κτίστηκε σε κρατική γη περνά στους κληρονόμους σε περίπτωση θανάτου.
- Διαφάνεια: Οι πολίτες μπορούν να γνωρίζουν ότι η κρατική περιουσία δεν μπορεί να μοιραστεί ανεξέλεγκτα, καθώς κάθε σχετική απόφαση της κυβέρνησης ελέγχεται υποχρεωτικά από τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
▶Εμφάνιση πλήρους κειμένουΑπόκρυψη πλήρους κειμένου
1. Το Υπουργικό Συμβούλιο δύναται, υπό τέτοιους όρους, περιορισμούς, προϋποθέσεις και κριτήρια, τα οποία ήθελαν καθοριστεί με Κανονισμούς-
α) Να παραχωρήσει, εκμισθώσει ανταλλάξει ή με άλλο τρόπο αποξενώσει οποιαδήποτε ιδιοκτησία της Δημοκρατίας ή ακίνητη ιδιοκτησία που περιήλθε στη Δημοκρατία δυνάμει των διατάξεων του Νόμου αυτού, άλλην εκτός από δημόσιο δρόμο ή την παραλία·
β) να ανταλλάξει ή αποξενώσει μέρος οποιουδήποτε δημόσιου δρόμου, αν ικανοποιηθεί ότι άλλος επαρκής έχει παραχωρηθεί προς αντικατάσταση του ή ότι η ανταλλαγή ή η αποξένωση αυτή θα βελτιώσει το δημόσιο αυτό δρόμο ·
γ) να εκμισθώσει μέρος παραλίας για σκοπούς λιμένων, μαρίνων, χώρων ελλιμενισμού και εξυπηρέτησης σκαφών αναψυχής, προβλήτων, αποβαθρών, προκυμαιών, ιχθυοτροφείων και για οποιοδήποτε άλλο σκοπό δημόσιας ωφέλειας. 1Α. Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του παρόντος Νόμου ή οποιουδήποτε άλλου Νόμου ή των Κανονισμών που εκδίδονται δυνάμει αυτών, θαλάσσιος χώρος ο οποίος έχει εγγραφεί ως ακίνητη ιδιοκτησία δυνάμει της παραγράφου
η) του άρθρου του παρόντος Νόμου και έχει κηρυχθεί ως χώρος ελλιμενισμού και εξυπηρέτησης σκαφών αναψυχής δυνάμει των διατάξεων του περί Διαχείρισης Χώρων Ελλιμενισμού Σκαφών Αναψυχής Νόμου, δεν δύναται να αποξενωθεί, εκτός μόνο από το να εκμισθωθεί για σκοπούς ανάπτυξης, και στην εν λόγω ιδιοκτησία διασφαλίζεται η ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών.
2. Εντός τριών μηνών από τη διενέργεια από το Υπουργικό Συμβούλιο οποιωνδήποτε πράξεων δυνάμει του εδαφίου του άρθρου αυτού, θα κατατίθεται ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων έκθεση που δείχνει αναλυτικά τις περιπτώσεις στις οποίες έγιναν οι παραχωρήσεις αυτές.
3. Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του εδαφίου , το Υπουργικό Συμβούλιο δεν παραχωρεί και ούτε προβαίνει σε αποξένωση ακίνητης ιδιοκτησίας της Δημοκρατίας ή ακίνητης ιδιοκτησίας που έχει περιέλθει στη Δημοκρατία δυνάμει των διατάξεων οποιουδήποτε νόμου για οικιστικούς σκοπούς, εκτός μόνο για τις ακόλουθες περιπτώσεις:
α) στέγασης προσώπων που θεωρούνται δικαιούχοι με βάση τις διατάξεις του περί Παροχής Στεγαστικής Βοήθειας σε Εκτοπισθέντες, Παθόντες και άλλα Πρόσωπα Νόμου και των κληρονόμων των δικαιούχων που απεβίωσαν κατά ή μετά την 7η Απριλίου 2006 προκειμένου περί οικιστικής μονάδας σε Κυβερνητικό Οικισμό και μετά την 20ή Ιουλίου 1974 προκειμένου περί οικιστικής μονάδας σε Συνοικισμό Αυτοστέγασης ή των άλλων συγγενικών προσώπων που διαβιούσαν ή συγκατοικούσαν στην ίδια οικιστική μονάδα με τους εν λόγω αποβιώσαντες και σύμφωνα με τέτοιους όρους, περιορισμούς, προϋποθέσεις και κριτήρια για τον σκοπό αυτό, με Κανονισμούς οι οποίοι εκδίδονται δυνάμει του παρόντος άρθρου και οι οποίοι δύνανται να έχουν αναδρομική ισχύ: Νοείται ότι, το Υπουργικό Συμβούλιο δύναται να αποφασίσει την αποξένωση ακίνητης ιδιοκτησίας της Δημοκρατίας ή ακίνητης ιδιοκτησίας που περιήλθε στη Δημοκρατία δυνάμει των διατάξεων οποιουδήποτε νόμου για σκοπούς στέγασης ή αυτοστέγασης προσώπων, συνεπεία της τουρκικής εισβολής, οι οποίοι θεωρούνται δικαιούχοι με βάση τις διατάξεις του περί Παροχής Στεγαστικής Βοήθειας σε Εκτοπισθέντες, Παθόντες και άλλα Πρόσωπα Νόμου, παρά το ότι η κρατική γη στην οποία έχουν ανεγερθεί οι οικιστικές μονάδες δεν έχει χαρακτηριστεί ως ή : Νοείται περαιτέρω ότι, σε περίπτωση θανάτου του δικαιούχου προσώπου το οποίο ανήγειρε κατοικία σε γη ιδιοκτησίας της Δημοκρατίας την οποία κατείχε κατά την ημερομηνία του θανάτου του, η οικιστική αυτή μονάδα αποτελεί αντικείμενο κληρονομικής διαδοχής·
β) στέγασης εκτοπισθέντων ή/και οικογενειών που επωφελούνται από Κυβερνητικό Σχέδιο το οποίο εκπονείται και υλοποιείται για σκοπούς επανοικοδόμησης πολυκατοικιών εντός Κυβερνητικών Οικισμών, σε αντικατάσταση πολυκατοικιών που είχαν ανεγερθεί εντός αυτών των Κυβερνητικών Οικισμών και οι οποίες κηρύσσονται από την εκάστοτε κατεδαφιστέες ή/και στέγασης οικογενειών που επωφελούνται από την εφαρμογή Κυβερνητικού Σχεδίου στη βάση εισοδηματικών κριτηρίων: Νοείται ότι, για τους σκοπούς του παρόντος εδαφίου, ο όρος “Κυβερνητικό Σχέδιο” σημαίνει σχέδιο στεγαστικής πολιτικής που εξαγγέλλει η κυβέρνηση της Δημοκρατίας.
4. [Διαγράφηκε].
5. Ανεξαρτήτως των διατάξεων του παρόντος άρθρου ή οποιωνδήποτε Κανονισμών έχουν εκδοθεί δυνάμει αυτού, το Υπουργικό Συμβούλιο δύναται να εκχωρήσει και να αποξενώσει την ακίνητη ιδιοκτησία της Δημοκρατίας η οποία περιγράφεται στον Πίνακα Γ΄ προς το Ταμείο που ιδρύθηκε δυνάμει του άρθρου 3 του περί Ίδρυσης Εθνικού Ταμείου Αλληλεγγύης Νόμου υπό όρους τους οποίους το ίδιο καθορίζει με απόφασή του και αφού προηγηθεί ενημέρωση της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.