Ο περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμος
Γενικές διατάξεις που αφορούν τη διαίρεση κτλ., ακίνητης ιδιοκτησίας
Τροποποιήσεις: 41(Ι)/2015, 15(I)/2016, 79(I)/2018
Πρωτογενής πηγή · 2026-09-17
▶Εμφάνιση περίληψηςΑπόκρυψη περίληψης
Εν συντομία
Όταν ένα ακίνητο στην Κύπρο (όπως οικόπεδο, χωράφι, δάσος ή κτήριο) ανήκει σε έναν ή περισσότερους ιδιοκτήτες, υπάρχουν περιπτώσεις όπου επιθυμούν να το χωρίσουν σε μικρότερα, ξεχωριστά κομμάτια. Ωστόσο, ο διαχωρισμός της γης δεν μπορεί να γίνεται ανεξέλεγκτα. Ο νόμος θέτει αυστηρά όρια και ελάχιστα μεγέθη (εμβαδά) για τα νέα τεμάχια που θα δημιουργηθούν, ανάλογα με τη χρήση της γης, την περιοχή όπου βρίσκεται και το αν ποτίζεται ή όχι.
Τι ορίζει ο νόμος
Για να είναι νόμιμη η διαίρεση ή ο διαχωρισμός μιας ακίνητης ιδιοκτησίας, πρέπει να τηρούνται οι εξής βασικοί κανόνες:
- Οικιστικές, εμπορικές, τουριστικές, βιομηχανικές κ.ά. ζώνες: Ο διαχωρισμός γης ή οικοδομών επιτρέπεται μόνο σύμφωνα με τους ισχύοντες νόμους και κανονισμούς. Κατ' εξαίρεση, συνιδιόκτητη γη σε οικιστική ζώνη που δεν μπορεί να διαχωριστεί με βάση την πολεοδομική νομοθεσία, μπορεί να διαιρεθεί σε τεμάχια με ελάχιστο μέγεθος αυτό που απαιτείται για τη δημιουργία οικοπέδου. Αυτό ισχύει για συνιδιοκτησίες που είχαν εγγραφεί πριν την έναρξη ισχύος του τροποποιητικού νόμου του 2015, εκτός αν η συνιδιοκτησία προέκυψε από μεταβίβαση γονέα προς παιδί ή από κληρονομιά. Ο αριθμός των νέων τεμαχίων δεν πρέπει να ξεπερνά τον αριθμό των συνιδιοκτητών.
- Αρδευόμενη γη (αμπέλια, κήποι, δάση, ποτιστικά χωράφια): Δεν επιτρέπεται να χωριστούν σε τεμάχια μικρότερα από 1 σκάλα (αν ποτίζονται από συνεχή πηγή) ή μικρότερα από 2 σκάλες (αν ποτίζονται από εποχιακή πηγή).
- Μη αρδευόμενη γη (ξηρική γη): Δεν επιτρέπεται να χωριστεί σε τεμάχια μικρότερα από 5 σκάλες.
- Περιοχές Αναδασμού (Ενοποίησης και Αναδιανομής): Σε αυτές τις περιοχές τα όρια είναι μεγαλύτερα. Η αρδευόμενη γη δεν χωρίζεται σε κομμάτια μικρότερα από 2 σκάλες (συνεχής άρδευση) ή 4 σκάλες (εποχιακή άρδευση), και η μη αρδευόμενη γη όχι μικρότερη από 10 σκάλες (εκτός αν ο του Κτηματολογίου ορίσει διαφορετικά με γνωστοποίηση).
- Καταλληλότητα: Κανένα ακίνητο δεν διαιρείται αν ο του Κτηματολογίου κρίνει ότι το νέο τεμάχιο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατάλληλα και αυτόνομα ως ξεχωριστό κτήμα.
- Δέντρα και φυτείες: Ένα δέντρο δεν μπορεί να παραχωρηθεί σε περισσότερα από ένα άτομα. Επίσης, αν παραχωρείται ένα κομμάτι γης σε κάποιον, πρέπει υποχρεωτικά να του παραχωρηθεί και ό,τι είναι φυτεμένο μέσα σε αυτό.
- Ειδικές εξαιρέσεις: Ο μπορεί να επιτρέψει τη διαίρεση αρδευόμενης γης σε μικρότερα τμήματα αν:
- Ένα κομμάτι αποκόπτεται για να ενωθεί με γειτονικό τεμάχιο, και το εναπομείναν κομμάτι διατηρεί το ελάχιστο νόμιμο εμβαδό.
- Γίνεται αναπροσαρμογή συνόρων χωρίς να μειώνεται το εμβαδό κάτω από το όριο (εκτός αν ήταν ήδη μικρότερο πριν την αναπροσαρμογή).
- Το νέο κομμάτι αφορά εξειδικευμένη χρήση (π.χ. πηγάδι, διάτρηση) μαζί με τον απαραίτητο γύρω χώρο.
Στην πράξη
- Πριν αγοράσετε ή μοιράσετε γη: Πρέπει να ελέγξετε αν το μέγεθος του χωραφιού σάς επιτρέπει νομικά να το χωρίσετε. Αν για παράδειγμα έχετε ένα ξερό (μη αρδευόμενο) χωράφι 8 σκαλών και θέλετε να το μοιράσετε σε δύο παιδιά, δεν μπορείτε να το κάνετε, καθώς το κάθε νέο τεμάχιο θα είναι 4 σκάλες (κάτω από το όριο των 5 σκαλών).
- Συνιδιοκτήτες σε οικιστική ζώνη: Αν έχετε μερίδιο σε οικιστικό οικόπεδο/γη μαζί με άλλους, ίσως μπορείτε να το διαχωρίσετε υπό προϋποθέσεις, ακόμη και αν υπάρχουν πολεοδομικοί περιορισμοί, αρκεί το κάθε νέο κομμάτι να καλύπτει το ελάχιστο εμβαδό που απαιτείται για τη δημιουργία οικοπέδου στην περιοχή σας.
- Παράνομοι διαχωρισμοί: Οποιοσδήποτε διαχωρισμός παραβαίνει τα πιο πάνω όρια είναι παράνομος. Δεν μπορείτε να αποκτήσετε τίτλο ιδιοκτησίας για τέτοια παράνομα τμήματα γης, ούτε καν μέσω μακροχρόνιας κατοχής (εχθρικής κατοχής).
▶Εμφάνιση πλήρους κειμένουΑπόκρυψη πλήρους κειμένου
1. Οι ακόλουθες διατάξεις εφαρμόζονται σε όλες τις περιπτώσεις διαίρεσης ή διαχωρισμού ακίνητης ιδιοκτησίας, και καμιά διαίρεση ή διαχωρισμός αυτής δεν είναι νόμιμη αν παραβαίνει οποιαδήποτε από τις διατάξεις αυτές, δηλαδή-
α) καμία ακίνητη ιδιοκτησία, η οποία ευρίσκεται εντός των οικιστικών, εμπορικών, τουριστικών, παραθεριστικών, βιομηχανικών, βιοτεχνικών και κτηνοτροφικών ζωνών και καμία δεν διαιρείται σε ξεχωριστά τεμάχια, παρά μόνο σύμφωνα με τις διατάξεις οποιουδήποτε εκάστοτε σε ισχύ Νόμου ή Κανονισμού: Νοείται ότι, συνιδιόκτητη ακίνητη ιδιοκτησία, η οποία εμπίπτει σε οικιστική ζώνη και δεν δύναται να διαχωριστεί σύμφωνα με τις διατάξεις οποιασδήποτε εκάστοτε σε ισχύ πολεοδομικής νομοθεσίας, δύναται να διαιρεθεί σε τεμάχια με ελάχιστη έκταση την ελάχιστη απαιτούμενη έκταση για τη δημιουργία οικοπέδου, όπως αυτή υπολογίζεται με βάση τις ισχύουσες πολεοδομικές παραμέτρους της πολεοδομικής ζώνης στην περιοχή από την Πολεοδομική Αρχή, νοουμένου ότι ο αριθμός των νέων τεμαχίων που προκύπτουν μετά τη διαίρεση δεν υπερβαίνει τον αριθμό των συνιδιοκτητών, με τους όρους ή δεσμεύσεις που ο επιβάλλει, περιλαμβανομένων των όρων που θέτει η Πολεοδομική Αρχή: Νοείται περαιτέρω ότι, η πιο πάνω επιφύλαξη τυγχάνει εφαρμογής για συνιδιοκτησίες που ήταν εγγεγραμμένες πριν από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) (Τροποποιητικού) Νόμου του 2015, εκτός από τις περιπτώσεις που η συνιδιοκτησία δημιουργείται κατόπιν μεταβίβασης ακινήτου από γονέα σε τέκνο ή τέκνα ή κατόπιν κληρονομικής διαδοχής·
β) κανένα αμπέλι, κήπος, δάσος ή γη που αρδεύεται από συνεχή ή εποχιακή πηγή ύδατος ή που είναι επιδεκτική άρδευσης από συνεχή πηγή ύδατος δεν διαιρείται σε τεμάχια μικρότερα της σκάλας σε έκταση ή, αν είναι επιδεκτική άρδευσης από εποχιακή πηγή ύδατος, σε τεμάχια μικρότερα των δύο σκαλών σε έκταση: Νοείται ότι, η διαίρεση σε τεμάχια διενεργείται ανεξαρτήτως του ότι σε ορισμένα από τα τεμάχια στα οποία διαχωρίζεται η ακίνητη ιδιοκτησία δεν έχει τοποθετηθεί αρδευτική παροχή και η παροχή νερού στα νέα τεμάχια που δημιουργούνται εγκαθίσταται οποτεδήποτε με έξοδα των ιδιοκτητών αυτών·
γ) καμιά γη που δεν αρδεύεται ή δεν είναι αρδεύσιμη είτε από συνεχή είτε από εποχιακή πηγή ύδατος δεν διαιρείται σε ξεχωριστά τεμάχια μικρότερα των πέντε σκαλών σε έκταση·
δ) τηρουμένων των διατάξεων των παραγράφων (α), (β) και (γ), καμιά ακίνητη ιδιοκτησία δεν διαιρείται σε ξεχωριστά τεμάχια εκτός αν κατά τη γνώμη του Διευθυντή κάθε τέτοιο τεμάχιο δύναται κατάλληλα και άνετα να κατέχεται και καρπούται ως ξεχωριστό και αυτοτελές κτήμα·
ε) κανένα δέντρο δεν εκχωρείται σε περισσότερα του ενός πρόσωπα·
στ) καμιά γη στην οποία πρόσωπο είναι μερίδας δεν εκχωρείται στο πρόσωπο αυτό ως ξεχωριστή ιδιοκτησία του εκτός αν εκχωρείται σε αυτό και καθετί που φυτεύτηκε ή φύεται σε αυτή.
2. Ανεξάρτητα από τις διατάξεις των παραγράφων
β) και
γ) εδαφίου σε περιοχή στην οποία συστάθηκε Συνεταιρισμός Ενοποίησης και Αναδιανομής ή διενεργήθηκε ενοποίηση και αναδιανομή δυνάμει του περί Ενοποιήσεως και Αναδιανομής Αγροτικών Κτημάτων Νόμου και κάθε Νόμου που τροποποιεί αυτόν θα εφαρμόζονται οι ακόλουθες διατάξεις:
α) κανένα αμπέλι, κήπος, δάσος ή γη που αρδεύεται από συνεχή ή εποχιακή πηγή ύδατος ή που είναι αρδεύσιμη από συνεχή πηγή ύδατος δεν διαιρείται σε τεμάχια μικρότερα των δύο σκαλών σε έκταση ή αν είναι αρδεύσιμη από εποχιακή πηγή ύδατος, σε τεμάχια μικρότερα των τεσσάρων σκαλών σε έκταση: Νοείται ότι, η διαίρεση σε τεμάχια διενεργείται ανεξαρτήτως του ότι σε ορισμένα από τα τεμάχια στα οποία διαχωρίζεται η ακίνητη ιδιοκτησία δεν έχει τοποθετηθεί αρδευτική παροχή και η παροχή νερού στα νέα τεμάχια που δημιουργούνται εγκαθίσταται οποτεδήποτε με έξοδα των ιδιοκτητών αυτών·
β) καμιά γη που δεν αρδεύεται ή δεν είναι αρδεύσιμη από συνεχή ή εποχιακή πηγή ύδατος δεν διαιρείται σε τεμάχια μικρότερα των δέκα σκαλών σε έκταση: Νοείται ότι ο δύναται, με Γνωστοποίηση που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, να καθορίσει περιοχές στις οποίες αντί των ελάχιστων εκτάσεων που προβλέπονται από τις πιο πάνω παραγράφους
α) και
β) θα ισχύουν, για τους σκοπούς των προαναφερόμενων παραγράφων οι αντίστοιχες ελάχιστες εκτάσεις που προβλέπονται από τις παραγράφους
β) και
γ) του εδαφίου .
3. Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του άρθρου , οι διατάξεις του άρθρου αυτού εφαρμόζονται σε όλες τις περιπτώσεις διαίρεσης ή διαχωρισμού ακίνητης ιδιοκτησίας που διενεργείται μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του Νόμου αυτού ή εντός δέκα ετών αμέσως προηγούμενων της ημερομηνίας αυτής και όταν η ιδιοκτησία που λήφθηκε δυνάμει οποιασδήποτε τέτοιας διαίρεσης ή διαχωρισμού παραβαίνει τις διατάξεις του άρθρου αυτού κανένας τίτλος με εχθρική κατοχή δεν αποκτάται σε αυτή.
4. Ανεξάρτητα από τις διατάξεις της παραγράφου
β) του εδαφίου , διαίρεση τεμαχίου δύναται να διενεργείται από τον Διευθυντή, σε περίπτωση που -
α) Αποσπάται συγκεκριμένο τμήμα, ανεξαρτήτως του εμβαδού του, από τεμάχιο το οποίο κατόπιν της διαίρεσης έχει υπόλοιπο εκτάσεως πέραν της ελάχιστης έκτασης που προβλέπεται στην παράγραφο
β) του εδαφίου και το τμήμα αυτό συγχωνεύεται με συνορεύον τεμάχιο, (β) αναπροσαρμόζονται τα σύνορα τεμαχίων και κανένα από τα τεμάχια αυτά δεν έχει εμβαδό μικρότερο της ελάχιστης έκτασης που προβλέπεται στην παράγραφο
β) του εδαφίου , εκτός εάν και τα δύο τεμάχια έχουν μικρότερη έκταση και πριν από την αναπροσαρμογή, και
γ) τμήμα του τεμαχίου, ανεξαρτήτως του εμβαδού του, το οποίο προκύπτει κατόπιν διαίρεσης, αποτελεί ξεχωριστή εγγραφή, εφόσον αφορά πηγή, λάκκο, διάτρηση ή άλλη παρόμοια εξειδικευμένη χρήση, μαζί με τον αναγκαίο για τη λειτουργία της γύρω χώρο.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.